Άγραφα.Στα βουνά του Κατσαντώνη.

Ιστοριοτρόπως
Στείλε μπιλιετάκι
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

“Οι παλιοί λένε ότι όταν ο Θεός έφτιαχνε τον κόσμο, πήρε μια χούφτα χώμα και το πέρασε σε σίτα.
Το εύφορο πέρασε απ’ αυτήν και έγιναν οι κάμποι. Οι πέτρες και τα χοντράδια έπεσαν στη γη και γεννήθηκαν τ’ Άγραφα.” (Από το βιβλίο-φωτογραφικό λεύκωμα του Τάκη Ντάσιου με τίτλο “Στ’ Άγραφα”).

Τα Άγραφα είναι μια ιστορική περιοχή της κεντρικής Ελλάδας, η νότια απόληξη της Πίνδου. Καταλαμβάνουν όλο το βόρειο τμήμα του νομού Ευρυτανίας και το δυτικό του νομού Καρδίτσας. Χωρίζονται σε Θεσσαλικά και Ευρυτανικά. Η περιοχή των Αγράφων θεωρείται μια από τις πιο καθαρές περιοχές του πλανήτη μας!!!!  Το όνομα κάθε βουνού στην Ελλάδα έχει συνδεθεί με μύθους, με την ιστορία και την φύση του, έτσι και τα Άγραφα. Όλα τα βουνά είχαν τον δικό τους θεό και γέννησαν τους δικούς τους ήρωες. Τ΄ Άγραφα γέννησαν τον ονομαστό Κατσαντώνη!!!

Ο Αντώνης Κατσαντώνης ήταν ονομαστός κλέφτης. Έδρασε επί τουρκοκρατίας στις περιοχές των Αγράφων, του Βάλτου και του Ξηροποτάμου Αιτωλοακαρνανίας.

                                      Η ελευθερία ήταν ο πρώτος κανόνας ζωής για κάθε Αγραφιώτη.Ήταν και αυτή που έδωσε φτερά στον αγώνα τους. Σ’ έναν αγνό τόπο που πάσχιζε να ελευθερωθεί γεννήθηκε, ανδρώθηκε και έλαμψε ο Κατσαντώνης, ο πρώτος γιος του μεγαλοτσέλιγκα Γιάννη Μακρυγιάννη που καταγόταν από την Ήπειρο.

                                         Τα είπαν Άγραφα, γιατί δεν τα κατέγραψαν ποτέ. Γιατί εσκεμμένα τα άφησαν έξω από τον χάρτη. Γιατί ποτέ τους δεν κατάλαβαν τι γυρεύουν οι άνθρωποι σ’ αυτό το απομονωμένο ορεινό σύμπλεγμα. Γιατί ήταν το μοναδικό κομμάτι που δεν κατέλαβαν οι Τούρκοι και ποτέ δεν έγραψαν στα φορολογικά τους κιτάπια. Για να γνωρίσουμε καλύτερα τον τόπο αυτόν  πρέπει να τον περπατήσουμε, να τον δούμε από ψηλά.Έτσι μόνο απολαύσουμε όλη την φύση και θα γνωρίσουμε τον τόπο των Κατσαντωναίων.

                      Την περίοδο της Τουρκοκρατίας τ Άγραφα γνώρισαν εξαιρετική ακμή . Οι Οθωμανοί όμως, έκριναν ασύμφορη την εγκατάσταση φρουράς για τον έλεγχο της περιοχής. Θεώρησαν προτιμότερο να παραχωρήσουν καθεστώς αυτονομίας και να εισπράττουν την φορολογία.  Έδρα της περιοχής των Αγράφων, ορίστηκε το Νεοχώρι. Τα χρόνια που ακολούθησαν,η ανάπτυξη της περιοχής ήταν μεγάλη, γεγονός που αποτυπώνεται στις μεγάλες εκκλησίες και τα μοναστήρια. Ακόμη, λόγω αυτής της  ελευθερίας και της οικονομικής ανάπτυξης άνθρωποι του πνεύματος κατέφυγαν εκεί για να σωθούν από το καθεστώς των Οθωμανών.
                   Παράλληλα όμως, η περιοχή συγκέντρωσε και πολλούς φυγάδες, οι οποίοι σιγά σιγά συγκρότησαν τα σώματα των κλεφτών και των αρματολών. Κλέφτες και αρματολοί πηγαινοέρχονταν στα στα βουνά από τα μονοπάτια με το πιο ονομαστό την Φιδόσκαλα. Λέγεται φιδόσκαλα γιατι η γραμμή του μοιάζει με την κίνηση του φιδιού, γεμάτη γωνίες και στροφές. Σε σημείο της φιδόσκαλας ,λέγεται ότι σκότωσε ο Κατσαντώνης τον Βεληγκέκα. Από τότε το σημείο εκείνο λέγεται “στου Βελή τη Ράχη”.
                              Σύμφωνα με την παράδοση, ο Βεληγκέκας , έπειτα από εντολή του Αλή Πασά, συνέλαβε την γυναίκα και το γιο του Κατσαντώνη και τους μετέφερε στα Γιάννενα για να υποχρεωθεί ο ηρωικός κλέφτης να “προσκυνήσει”. Και έστησε ενέδρα κοντά στο μέρος  που βρισκόταν ο Κατσαντώνης για να τον πιάσει. Ενώ οι άντρες του Κατσαντώνη τους περίμεναν. Κατά τη διάρκεια της μάχης, σκοτώθηκε ο Βεληγκέκας άγνωστο από πιο χέρι. Όμως οι ιστορικές πηγές καθώς και τα δημοτικά τραγούδια αναφέρουν ότι τον σκότωσε ο Κατσαντώνης! Λέγεται ότι οι στρατιώτες θάψανε τον αρχηγό τους εκεί που είχε γίνει η μάχη  και μάλιστα, ότι ο Αλή πασάς ανήγειρε μεγάλο μνημείο στη μνήμη του. Η μάχη στου Προσηλιάκου και ο θάνατος του Βεληγκέκα συνέβησαν στα 1806 ή 1807.
                               Από “του Βελή την Ράχη”, ακριβώς πάνω από το ”Μοναστηράκι”, στις πλαγιές του βουνού βρίσκεται η “σπηλιά του Κατσαντώνη”. Εκεί σ’ ένα μικρό ριζοσπήλι στο Σίχνικο Μοναστηρακίου, πάνω στα απόκρημνα αγραφιώτικα βουνά, έδωσε την τελευταία μάχη του ο ασυμβίβαστος Κατσαντώνης! Βαριά άρρωστος  κι έχοντας στο πλευρό του μονάχα πέντε έξι πιστούς συμμαχητές  – πιάστηκε αιχμάλωτος από τα στρατεύματα του Αλή πασά τον Αύγουστο του 1808 και έκλεισε ο ηρωικός κύκλος του!!..

 

 

 

 

 

http://go.linkwi.se/z/205-4/CD21832/?
Facebook Comments
Κυριακή Αδάλιαλη

Γεννήθηκε στην Καβάλα κάποια μερικά χρόνια πριν. Σπούδασε Ιστορικός στο τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Ζει και εργάζεται στην γενέτειρα πόλη της.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •